Kancelaria Jasta

 

 

KANCELARIA JASTA Sp. z o.o

ul. Budowlanych 9 43-100 Tychy

tel/fax 32 780-37-33
gsm 606-33-22-80

biuro @ jasta.pl

Biuro czynne od:
pon-piąt 9:00 do 16:00

aktualności

Smaller Default Larger

Proponowane zmiany VAT 2017

 

VAT 2017 r.

Przepisy obecnie obowiązujące

Przepisy mające obowiązywać od 1 stycznia 2017 r.

1. Przedłużenie stosowania podwyższonych stawek podatku VAT do końca 2018 r. 

Stosowanie stawek 23% (zamiast 22%) i 8% (zamiast 7%) oraz stawki należnego rolnikom ryczałtowym zryczałtowanego zwrotu podatku w wysokości 7% (zamiast 6,5%) oraz stawki ryczałtu dla taksówkarzy w wysokości 4% (zamiast 3%) ma charakter tymczasowy. Z obecnego brzmienia art. 146a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – dalej u.p.t.u., wynika, że stawki te mają zastosowanie tylko do 31 grudnia 2016 r., a więc od 1 stycznia 2017 r. powrócą do swojej standardowej wysokości

Wskazany projekt przewiduje przedłużenie stosowania podwyższonych stawek do końca 2018 r. (zob. projektowane brzmienie art. 146a u.p.t.u.). Jeżeli zmiana ta zostanie wprowadzona, standardowe stawki będą stosowane najwcześniej od 1 stycznia 2019 r.

2. Podwyższenie limitu zwolnienia podmiotowego do 200.000 zł

Obecne przepisy zwalniają od podatku VAT sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 150.000 zł (zob. art. 113 ust. 1 u.p.t.u.), jak również sprzedaż dokonywaną przez podatnika rozpoczynającego w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu, jeżeli przewidywana przez niego wartość sprzedaży nie przekracza, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym, 150.000 zł (zob. art. 113 ust. 9 u.p.t.u.). Jest to tzw. zwolnienie podmiotowe.

Przewiduje się podwyższenie limitu zwolnienia podmiotowego do 200.000 zł (zob. projektowane brzmienie art. 113 ust. 1 u.p.t.u.). Z podwyższonego limitu mają móc skorzystać również podatnicy:

1) u których łączna wartość sprzedaży w 2016 r. była wyższa niż 150.000 zł i nie przekroczyła 200.000 zł (zob. art. 13 ust. 1 wskazanego na wstępie projektu),

2) podatnicy rozpoczynający w 2016 r. wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu, u których łączna wartość sprzedaży, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej, przekroczyła 150 000 zł i nie przekroczyła 200 000 zł (zob. art. 13 ust. 2 projektu).

3. Objęcie odwrotnym obciążeniem znacznej części robót budowlanych, jeżeli są wykonywane przez podwykonawców

Obecnie mechanizmem odwrotnego obciążenia w transakcjach krajowych objęte są przede wszystkim towary (zob. art. 17 ust. 1 pkt 7 w zw. z załącznikiem nr 11 do u.p.t.u.). Spośród usług mechanizmem tym objęte są wyłącznie usługi w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych (zob. art. 17 ust. 1 pkt 8u.p.t.u.).

Przewiduje się, że od 1 stycznia 2017 r. mechanizmem odwrotnego obciążenia objętych zostanie wiele robót budowlanych (klasyfikowanych na gruncie stosowanego do celów podatkowych PKWiU z 2008 r. w grupowaniach 41-43) oraz usługi wypożyczania konstrukcji i maszyn budowlanych wraz z operatorami i wynajem personelu dla tych usług (zob. projektowane brzmienie art. 17 ust. 1 pkt 8 u.p.t.u.). Nowy katalog usług objętych mechanizmem odwrotnego obciążenia określa projektowany załącznik nr 14 do u.p.t.u. (zawiera on 34 pozycje).

Stosowanie mechanizmu odwrotnego obciążenia do nowych usług objętych tym mechanizmem uzależnione ma być od dodatkowego warunku, tj. aby usługodawca świadczył te usługi jako podwykonawca (zob. projektowany art. 17 ust. 1h u.p.t.u.). W przypadkach, gdy podatnik jest głównym wykonawcą tych usług mechanizm odwrotnego obciążenia nie ma mieć zastosowania.

Dodać należy, że wszystkie roboty budowlane objęte mają być mechanizmem odwrotnego obciążenia. W projektowanym załączniku nr 14 do u.p.t.u. wymieniona jest tylko część spośród robót budowlanych (klasyfikowanych na gruncie stosowanego do celów podatkowych PKWiU z 2008 r. w grupowaniach 41-43).

4. Zmiany w katalogu towarów objętych mechanizmem odwrotnym obciążeniem

Katalog towarów objętych mechanizmem odwrotnego obciążenia określa załącznik nr 11do u.p.t.u. Obecnie zawiera on 54 pozycje, w tym złoto o próbie 325 tysięcznych lub większej orazczęści biżuterii i części pozostałych wyrobów jubilerskich ze złota o próbie 325 tysięcznych lub większej.

Projektuje się szereg zmian w katalogu towarów objętych mechanizmem odwrotnego obciążenia stanowiącym załącznik nr 11 do u.p.t.u. Na skutek tych zmian mechanizmem tym ma zostać objęte:

1) srebro nieobrobione plastycznie lub w postaci półproduktu, lub w postaci proszku (zob. projektowane brzmienie poz. 22a załącznika nr 11 do u.p.t.u.),

2) złoto nieobrobione plastycznie lub w postaci półproduktu, lub w postaci proszku,o próbie mniejszej niż 325 tysięcznych (zob. projektowaną poz. 22aa załącznika nr 11 do u.p.t.u.),

3) srebro, platerowane złotem, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu (zob. projektowane brzmienie poz. 22c załącznika nr 11 do u.p.t.u.),

4) procesory (zob. projektowane brzmienie art. 28 załącznika nr 11 do u.p.t.u.), z zastrzeżeniem, że dotyczyć to ma wyłącznie dostaw dokonywanych po przekroczeniu limitu w wysokości 20.000 zł netto (zob. projektowane brzmienie art. 17 ust. 2a u.p.t.u.),

5) biżuteria i jej części oraz pozostałe wyroby jubilerskie i ich części, ze złota o próbie mniejszej niż 325 tysięcznych i srebra lub platerowane metalem szlachetnym -wyłącznie części biżuterii i części pozostałych wyrobów jubilerskich ze złota o ww. próbie i srebra tj. niewykończone lub niekompletne wyroby jubilerskie i wyraźne części biżuterii, w tym pokrywane lub platerowane metalem szlachetnym (zob. projektowane brzmienie poz. 28d załącznika nr 11 do u.p.t.u.).

5. Likwidacja zwolnień od podatku obejmujących usługi stanowiące element zwolnionych od podatku usług finansowych i ubezpieczeniowych

Jak stanowi obecnie art. 43 ust. 13 u.p.t.u., zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w art. 43 ust. 1 pkt 7 i 37-41 u.p.t.u., który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 7 i 37-41 u.p.t.u. (z wyłączeniem usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7 i 37-41 u.p.t.u. – zob. art. 43 ust. 14u.p.t.u.).

Wskazany na wstępie projekt przewiduje uchylenie art. 43 ust. 13 u.p.t.u. (oraz nawiązującego do niego art. 43 ust. 14 u.p.t.u.), a więc likwidację określonego tym przepisem zwolnienia.

6. Zmiana sposobu odliczania – jako kwot podatku naliczonego - kwot podatku należnego, które nie zostały uwzględnione we właściwej deklaracji VAT

Na podstawie art. 86 ust. 2 pkt 4 u.p.t.u. kwotę podatku naliczonego stanowi, między innymi, kwota podatku należnego z tytułu:

a) świadczenia usług, dla którego zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 lub 8 u.p.t.u. podatnikiem jest ich usługobiorca,

b) dostawy towarów, dla której zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 5 lub 7 u.p.t.u. podatnikiem jest ich nabywca,

c) wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, o którym mowa w art. 9 u.p.t.u.,

d) wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, o którym mowa w art. 11 u.p.t.u.

Powstanie prawa do odliczenia w stosunku do tych kwot uzależnione jest od uwzględnienia kwoty podatku należnego we właściwej deklaracji podatkowej (zob. art. 86 ust. 10b pkt 2 lit. b oraz art. 86 ust. 10b pkt 3 u.p.t.u.). Jeżeli nastąpi to z opóźnieniem, prawo do odliczania kwot, o których mowa, powstaje zawsze wstecznie.

Z dniem 1 stycznia 2017 r. przepisy art. 86 ust. 10 pkt 2 lit. b oraz art. 86 ust. 10b pkt 3 u.p.t.u. mają otrzymać nowe brzmienie oraz dodany ma zostać art. 86 ust. 10i u.p.t.u. Z przepisów tych wynikać ma, że prawo do odliczania – jako kwot podatku naliczonego - kwot podatku należnego, które nie zostały uwzględnione we właściwej deklaracji VAT, powstawać ma wstecznie tylko, jeżeli kwota podatku należnego zostanie uwzględniona we właściwej deklaracji VAT w ciągu trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów lub usług powstał obowiązek podatkowy. W przypadku późniejszego uwzględnienia kwot podatku należnego, o których mowa, we właściwej deklaracji VAT prawo do odliczania podatku naliczonego w stosunku do tych kwot powstawać ma bieżąco (tj. w rozliczeniu za okres, w odniesieniu do którego nie upłynął jeszcze termin do złożenia deklaracji podatkowej – zob. projektowany art. 86 ust. 10i u.p.t.u.).

7. Doprecyzowanie przepisu umożliwiającego wydłużenie terminu zwrotu różnicy podatku

Obecnie z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. wynika, między innymi, że jeżeli zasadność zwrotu różnicy podatku wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Nie ma przy tym obecnie przepisu określającego zakres weryfikacji.

Od 1 stycznia 2017 r. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. ma wynikać, że jeżeli zasadność zwrotu różnicy podatku wymaga dodatkowej weryfikacji, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć, w drodze postanowienia, ten termin do czasu zakończenia tej weryfikacji, przy czym postanowienie w tej sprawie ma zachowywać moc do czasu zakończenia czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej, w zależności od tego w jaki sposób zostanie zakończona weryfikacja. Towarzyszyć ma temu dodanie art. 87 ust. 2b u.p.t.u., który określać ma zakres weryfikacji zasadności zwrotu różnicy podatku. Do zmian tych ma zostać dostosowana treść art. 14 ust. 9f oraz art. 87 ust. 5 i 5a u.p.t.u.

8. Ograniczenie możliwości skracania terminu zwrotu różnicy podatku do 25 dni

Na podstawie art. 87 ust. 6 u.p.t.u. podatnicy mogą wnioskować o zwrot różnicy podatku naliczonego nad należnym w terminie 25 dni (zamiast standardowych 60 dni). Jest to możliwe, jeżeli kwoty podatku naliczonego, wykazane w deklaracji podatkowej, wynikają z:

1) faktur dokumentujących kwoty należności, które zostały w całości zapłacone, z uwzględnieniem art. 22 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej,

2) dokumentów celnych, deklaracji importowej oraz decyzji, o których mowa w art. 33 ust. 2 i 3oraz art. 34 u.p.t.u., i zostały przez podatnika zapłacone,

3) importu towarów rozliczanego zgodnie z art. 33a u.p.t.u., wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, świadczenia usług, dla którego podatnikiem jest ich usługobiorca, lub dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca, jeżeli w deklaracji podatkowej została wykazana kwota podatku należnego od tych transakcji.

Są to jedyne warunki stosowania skrócenia terminu zwrotu do 25 dni.

Z dniem 1 stycznia 2017 r. art. 87 ust. 6 u.p.t.u. ma otrzymać nowe brzmienie, które istotnie ograniczy możliwość skracania terminu zwrotu do 25 dni. Z projektowanego brzmienia art. 87 ust. 6 u.p.t.u. wynika ograniczenie stosowania zwrotu różnicy podatku w terminie 25 dni jedynie do sytuacji, gdy:

1) należności wynikające z faktur dokumentujących nabyte towary i usługi zostały zapłacone za pośrednictwem rachunku bankowego podatnika albo rachunku podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej i podatnik przedstawił dokumenty potwierdzające taką zapłatę,

2) łączna kwota należności wynikających z pozostałych faktur (nieuregulowanych za pośrednictwem rachunku bankowego lub rachunku w SKOK) nie przekracza 15 000 zł,

3) kwota podatku naliczonego lub różnicy podatku nierozliczona w poprzednich okresach rozliczeniowych i wykazana w deklaracji nie przekracza 3.000 zł.

4) podatnik przez kolejne dwa lata poprzedzające okres, w rozliczeniu za który występuje o zwrot w przyspieszonym terminie, był zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, składał deklaracje oraz terminowo rozliczał podatki stanowiące dochód budżetu państwa.

9. Likwidacja dodatkowego zobowiązania podatkowego nakładanego na podatników, którzy nie wypełnili obowiązku korekty podatku odliczonego z nieuregulowanej faktury

Dłużnicy, którzy odliczyli VAT z nieuregulowanych faktur, mogą być obowiązani do korekty odliczonej kwoty podatku. Obowiązek ten, co do zasady, ciąży na dłużnikach, jeżeli upłynie 150 dzień od dnia upływu terminu płatności określonego w umowie lub na fakturze (zob. art. 89b ust. 1 u.p.t.u.). Jak jednocześnie stanowi art. 89b ust. 6 u.p.t.u., w przypadku stwierdzenia, że podatnik naruszył ten obowiązek, naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30% kwoty podatku wynikającego z nieuregulowanych faktur, który nie został skorygowany zgodnie z art. 89b ust. 1 u.p.t.u. (z wyłączeniem osób fizycznych, które za ten sam czyn ponoszą odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo za przestępstwo skarbowe).

Wskazany na wstępie projekt przewiduje uchylenie art. 89b ust. 6 u.p.t.u., a więc likwidację dodatkowego zobowiązania podatkowego nakładanego na podatników, którzy nie wypełnili obowiązku korekty podatku odliczonego z nieuregulowanej faktury. Jest to związane z projektowanym dodaniem art. 110a i 110b u.p.t.u., które określać zasady ustalania dodatkowego zobowiązania podatkowego.

10. Uzależnienie rejestracji VAT niektórych podmiotów od złożenia kaucji gwarancyjnej

Obecnie nie ma przepisów, które przewidywałyby uzależnienie rejestracji VAT podatników od złożenia przez nich kaucji gwarancyjnej.

Przewiduje się dodanie przepisów art. 96 ust. 3b i 3e u.p.t.u. W określonych tymi przepisami sytuacjach naczelnicy urzędów skarbowych uzależniać będą uzależniać (niekiedy będą mogli uzależniać) rejestrację podmiotów jako podatników VAT od złożenia kaucji gwarancyjnej.

Obligatoryjne uzależnienie przez naczelnika urzędu skarbowego rejestracji od złożenia kaucji gwarancyjnej ma mieć miejsce, jeżeli – jak stanowi projektowany art. 96 ust. 3b u.p.t.u. - podmiot:

1) składający zgłoszenie rejestracyjne ma lub miał w ciągu ostatnich dwóch lat zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa w wysokości przekraczającej 20 000 zł lub został wykreślony z rejestru jako podatnik VAT na podstawie art. 96 ust. 9 u.p.t.u. lub na podstawie projektowanego art. 96 ust. 9a pkt 2, 4 lub 5 u.p.t.u. (z wyłączeniem przypadków, o których mowa w projektowanych art. 96 ust. 9g–9i u.p.t.u.),

2) składający zgłoszenie rejestracyjne jest lub był zaangażowany w działalność osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, która nie posiada osobowości prawnej, która ma lub miała w ciągu ostatnich dwóch lat zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa w wysokości przekraczającej 20.000 zł i zaległości te powstały w okresie tego zaangażowania lub została wykreślona z rejestru jako podatnik VAT na podstawie art. 96 ust. 9u.p.t.u. lub na podstawie projektowanego art. 96 ust. 9a pkt 2, 4 u.p.t.u. (z wyłączeniem przypadków, o których mowa w projektowanych art. ust. 9g - 9i u.p.t.u.),

3) składający zgłoszenie rejestracyjne lub zaangażowana w działalność składającego zgłoszenie osoba fizyczna została prawomocnie skazana za przestępstwo skarbowe;

4) zaangażowana w działalność składającego zgłoszenie rejestracyjne jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która ma lub miała w ciągu ostatnich dwóch lat zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa w wysokości przekraczającej 20. 000 zł lub została wykreślona z rejestru jako podatnik VAT na podstawie art. 96 ust. 9 u.p.t.u. lub na podstawie projektowanych art. 96 ust. 9a pkt 2, 4 lub 5 u.p.t.u. (z wyłączeniem przypadków. o których mowa w projektowanych art. 96 ust. 9g-9i u.p.t.u.).

Natomiast uprawnienie do uzależnienia rejestracji VAT od złożenia kaucji gwarancyjnej ma przysługiwać naczelnikowi urzędu skarbowego, jeżeli – jak stanowi projektowany art. 96 ust. 4c u.p.t.u. - składający zgłoszenie rejestracyjne korzysta z adresu w celu rejestracji podatnika, odbioru korespondencji w jego imieniu lub do celów ustanowienia siedziby działalności gospodarczej (wirtualne biuro).

Powyższemu towarzyszyć ma dodanie art. 96 ust. 4a-4z u.p.t.u. Przepisy te określać mają zagadnienia dotyczące rejestracji po złożeniu kaucji, wysokości i terminu złożenia kaucji, sposobu jej składania oraz zwrotu.

11. Dodanie przepisów określających nowe przesłanki wykreślania podatników z rejestru podatników VAT

Obecnie wykreślenie z urzędu podatnika z rejestru podatników VAT jest możliwe tylko:

1) w przypadku gdy zaprzestanie wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu nie zostało zgłoszone zgodnie z art. 96 ust. 6 i 7u.p.t.u. (zob. art. 96 ust. 8 u.p.t.u.),

2) jeżeli w wyniku podjętych czynności sprawdzających okaże się, że podatnik nie istnieje lub mimo podjętych udokumentowanych prób nie ma możliwości skontaktowania się z podatnikiem albo jego pełnomocnikiem (zob. art. 96 ust. 9 u.p.t.u.).

Planuje się dodanie art. 96 ust. 9a u.p.t.u., który określać ma pięć nowych przypadków, w których podatnicy będą z urzędu wykreślani z rejestru podatników VAT. Dotyczyć to ma podmiotów, które:

1) zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej na okres co najmniej 6 kolejnych miesięcy (z zastrzeżeniem, że projektowany art. 96 ust. 9b u.p.t.u. przewiduje możliwość zgłoszenia naczelnikowi urzędu skarbowego dłuższego okresu zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej; w takich przypadkach naczelnik urzędu skarbowego ma nie wykreślać podatnika z rejestru lub przywracać jego zarejestrowanie na okres wskazany w zawiadomieniu); w takim przypadku podatnik ma być rejestrowany ponownie bez konieczności składania zgłoszenia rejestracyjnego z dniem wznowienia działalności gospodarczej, ze statusem takim, jaki posiadał w momencie zawieszenia (zob. projektowany art. 96 ust. 9f u.p.t.u.),

2) obowiązane do złożenia deklaracji, o której mowa w art. 99 ust. 1, 2 lub 3 u.p.t.u., nie złożyły takich deklaracji za 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały (chyba że w wyniku wezwania przez naczelnika urzędu skargowego podatnik udowodni, że prowadzi opodatkowaną działalność gospodarczą lub niezwłocznie złoży deklaracje- zob. projektowany art. 96 ust. 9c u.p.t.u.), lub

3) składały przez 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały deklaracje, o których mowa w art. 99 ust. 1, 2 lub 3 u.p.t.u., w których nie wykazały sprzedaży oraz zakupów z kwotami podatku do odliczenia (chyba że niewykazywanie sprzedaży lub zakupów wynikało, zgodnie z wyjaśnieniami podatnika, ze specyfiki prowadzonej działalności gospodarczej – zob. projektowany art. 96 ust. 9d u.p.t.u.),

4) wystawiały faktury łub faktury korygujące, które nie dokumentowały rzeczywistych czynności, czyli tzw. „puste” faktury (chyba że wystawianie takich faktur było wynikiem pomyłki lub nastąpiło bez wiedzy podatnika – zob. projektowany art. 96 ust. 9e u.p.t.u.),

5) prowadząc działalność gospodarczą wiedziały lub miały uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że uczestniczą w procederze oszustwa lub nadużycia podatkowego, mającego na celu osiągnięcie nienależnych korzyści majątkowych kosztem budżetu państwa.

Towarzyszyć temu ma dodanie przepisów określających zasady przywrócenia zarejestrowania podatnika bez konieczności składania zgłoszenia rejestracyjnego (zob. projektowane art. 96 ust. 9g i 9h u.p.t.u.).

12. Określenie nowych przypadków usuwania podatników z rejestru czynnych podatników VAT z jednoczesnym pozostawieniem ich w rejestrze ze statusem podatników VAT zwolnionych

Jak stanowi art. 96 ust. 10 u.p.t.u., podatnicy zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, u których następnie sprzedaż została zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 u.p.t.u. lub którzy następnie zgłosili, że będą wykonywać wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43, pozostają w rejestrze jako podatnicy VAT zwolnieni. Jest to obecnie jedyny przepis przewidujący zmianę statusu podatnika zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny na podatnika VAT zwolnionego.

Przewiduje się dodanie z dniem 1 stycznia 2017 r. art. 96 ust. 10a u.p.t.u. Przepis ten ma usuwanie z rejestru podatników VAT czynnych podatników, którzy wykonują wyłącznie czynności zwolnione, z jednoczesnym pozostawieniem ich w rejestrze ze statusem podatników VAT zwolnionych, w sytuacji, gdy podatnicy ci wykazują w składanych deklaracjach podatkowych przez 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały wyłącznie sprzedaż zwolnioną na podstawie art. 43u.p.t.u., ale nie złożyli stosownego zgłoszenia aktualizacyjnego do urzędu skarbowego.

Powyższe ma nie dotyczyć sytuacji, gdy ze złożonych przez podatnika wyjaśnień wynikać będzie, że brak wykazanej w deklaracjach sprzedaży innej niż zwolniona na podstawie art. 43 u.p.t.u. związany jest ze specyfiką prowadzonej działalności gospodarczej, a nie zaprzestaniem wykonywania sprzedaży innej niż zwolniona (zob. projektowany art. 96 ust. 10b u.p.t.u.). W przypadku takim możliwe ma być również przywrócenie zarejestrowania podatnika jako podatnika VAT czynnego, bez konieczności składania zgłoszenia (zob. projektowany art. 96 ust. 10c u.p.t.u.).

13. Likwidacja możliwości składania kwartalnych deklaracji VAT przez podatników innych niż mali podatnicy

Od 1 stycznia 2009 r. kwartalne deklaracje VAT mogą składać nie tylko mali podatnicy, ale również podatnicy niebędący małymi podatnikami (zob. art. 99 ust. 3 u.p.t.u.). W przypadku takich podatników składaniu kwartalnych deklaracji VAT towarzyszy obowiązek wpłacania zaliczek na podatek VAT (zob. art. 103 ust. 2a-2g u.p.t.u.).

Wskazany na wstępie projekt przewiduje likwidację możliwości składania kwartalnych deklaracji VAT przez podatników, którzy nie są małymi podatnikami (zob. projektowane brzmienie art. 99 ust. 3 u.p.t.u.). Towarzyszyć ma temu uchylenie jako zbędnych przepisów art. 103 ust. 2a-2g u.p.t.u.

14. Wyłączenie składania deklaracji kwartalnych przez podatników rozpoczynających wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu

Obecnie deklaracje kwartalne składają (w przypadku małych podatników rozliczających podatek VAT metodą kasową) lub mogą składać (w przypadku pozostałych podatników) również podatnicy, którzy rozpoczynają wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu.

Przewiduje się, że od 1 stycznia 2017 r. mali podatnicy rozpoczynający wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu nie będą składali deklaracji kwartalnych przez okres dwunastu miesięcy począwszy od miesiąca, w którym dokonali rejestracji jako podatnicy VAT czynni (zob. projektowane brzmienie art. 99 ust. 3a pkt 1 u.p.t.u.). Dotyczyć to ma zarówno małych podatników, którzy wybrali rozliczanie VAT metodą kasową, jak i pozostałych małych podatników

15. Rozszerzenie stosowania wyłączenia możliwości składania deklaracji kwartalnych

Obecnie – jak stanowi art. 99 ust. 3a u.p.t.u. – możliwości składania deklaracji kwartalnych nie mają podatnicy, którzy w danym kwartale lub w poprzedzających go czterech kwartałach dokonali dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do u.p.t.u., chyba że łączna wartość tych dostaw bez kwoty podatku nie przekroczyła, w żadnym miesiącu z tych okresów, kwoty 50 000 zł, a jeżeli przekroczyła tę kwotę, nie przekroczyła kwoty odpowiadającej 1% wartości ich sprzedaży bez kwoty podatku.

Od 1 stycznia 2017 r. – jak wynika z projektowanego brzmienia art. 99 ust. 3a pkt 2 u.p.t.u. – możliwości składania deklaracji kwartalnych nie będą mieć podatnicy, którzy w danym kwartale lub w poprzedzających go czterech kwartałach dokonali dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do u.p.t.u., chyba że łączna wartość tych dostaw bez kwoty podatku nie przekroczyła, w żadnym miesiącu z tych okresów, kwoty 50 000 zł. Bez znaczenia ma być to czy wartość dostaw przekroczyła kwotę odpowiadającą 1% wartości sprzedaży podatników bez kwoty podatku.

16. Zmiany w katalogu towarów wrażliwych

Obecnie określony w załączniku nr 13 do u.p.t.u. katalog tzw. towarów wrażliwych zawiera 21 pozycji.

Omawiany projekt przewiduje szereg zmian w treści załącznika nr 13 do u.p.t.u., w tym dodanie do katalogu towarów wrażliwych:

1) folii typu stretch (zob. projektowana pozycja 13a załącznika nr 13 do u.p.t.u.),

2) dysków twardych (HDD) (zob. projektowana pozycja 13a załącznika nr 18a do u.p.t.u.),

3) dysków SSD (projektowane pozycje 13b i 22-24 załącznika nr 13 do u.p.t.u.).

Z katalogu towarów wrażliwych mają jednocześnie zostać usunięte (ze względu na dodanie do katalogu towarów objętych mechanizmem odwrotnego obciążenia):

1) srebro nieobrobione plastycznie lub w postaci półproduktu, lub w postaci proszku (projektowane uchylenie poz. 14 załącznika nr 13 do u.p.t.u.),

2) złoto próbie mniejszej niż 325 tysięcznych, nieobrobione plastycznie lub w postaci półproduktu, lub w postaci proszku (projektowane uchylenie poz. 15 załącznika nr 13 do u.p.t.u.),

3) srebro platerowane złotem, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu (projektowane uchylenie poz. 17 załącznika nr 13 do u.p.t.u.),

4) złoto o próbie mniejszej niż 325 tysięcznych i srebro, platerowane platyną, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu (projektowane uchylenie poz. 18 załącznika nr 13 do u.p.t.u.),

5) części biżuterii i części pozostałych wyrobów jubilerskich ze złota o próbie mniejszej niż 325 tysięcznych oraz ze srebra, tj. niewykończone lub niekompletne wyroby jubilerskie i wyraźne części biżuterii, w tym pokrywane lub platerowane metalem szlachetnym (zob. projektowane brzmienie poz. 21 załącznika nr 13 do u.p.t.u.).

17. Nowe zasady rozpoczęcia składania deklaracji miesięcznych przez podatników, którzy utracili prawo do stosowania metody kasowej lub zrezygnowali z tej metody

Obecnie – jak stanowi art. 99 ust. 5 u.p.t.u. – podatnicy, którzy utracili prawo do stosowania metody kasowej, składają deklaracje podatkowe za okresy miesięczne począwszy od rozliczenia za miesiąc następujący po kwartale, w którym nastąpiło przekroczenie kwot powodujące utratę prawa do rozliczania się metodą kasową. Przepis ten stosuje się odpowiednio do podatników, którzy zrezygnowali z prawa do rozliczania się metodą kasową (zob. art. 99 ust. 6 u.p.t.u.).

Planuje się, że od 1 stycznia 2017 r. art. 99 ust. 5u.p.t.u. będzie różnicować moment rozpoczęcia składania przez podatników, którzy utracili prawo do metody kasowej, od tego kiedy nastąpiło przekroczenie limitu przewidzianego dla małych podatników. Jeżeli nastąpi to:

1) w pierwszym lub drugim miesiącu kwartału – deklaracje miesięczne mają być składane począwszy od rozliczenia za pierwszy miesiąc kwartału, w którym limit został przekroczony (zob. projektowany art. 99 ust. 5 pkt 1 u.p.t.u.),

2) w trzecim miesiącu kwartału - deklaracje miesięczne mają być składane począwszy od rozliczenia za pierwszy miesiąc następujący po kwartale, w którym limit został przekroczony (zob. projektowany art. 99 ust. 5 pkt 1 u.p.t.u.).

Przepisy te mają być odpowiednio stosowane do podatników, którzy rezygnują z prawa do rozliczania się metodą kasową.

18. Wprowadzenie obowiązku składania deklaracji w formie elektronicznej

Obecnie przepisy nie nakładają na podatników obowiązku składania deklaracji VAT w formie elektronicznej.

Planuje się dodanie z dniem 1 stycznia 2017 r. art. 99 ust. 11a u.p.t.u., który nakładać ma obowiązek składania większości deklaracji VAT za pomocą środków elektronicznych.

W 2017 r. obowiązek ten dotyczyć jednak ma tylko niektórych podatników, tj. – jak wynika z art. 11 wskazanego na wstępie projektu – podatników, którzy są:

1) obowiązani do zarejestrowania się jako podatnik VAT UE;

2) dostawcami towarów lub świadczącymi usługi, dla których podatnikiem jest nabywca zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 7 i 8 u.p.t.u., lub nabywcą tych towarów lub usług;

3) obowiązani, zgodnie z art. 45ba ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych lub art. 27 ust. 1c ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych do składania deklaracji, zeznań, informacji oraz rocznego obliczenia podatku za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Inni niż wymienieni podatnicy mają stać się obowiązani do składania większości deklaracji VAT za pomocą środków elektronicznych dopiero od 1 stycznia 2018 r.

19. Wprowadzenie obowiązku składania informacji podsumowujących w formie elektronicznej

Obecnie przepisu nie nakładają na podatników obowiązku składania informacji podsumowujących o dokonanych transakcjach wewnątrzwspólnotowych oraz informacji podsumowujących w obrocie krajowym w formie elektronicznej, a więc obie te informacje podatnicy mogą składać w formie papierowej. Podobnie ma się rzecz, jeżeli chodzi o składanie korekt tych informacji.

Planuje się, że od 1 stycznia 2017 r. informacje podsumowujące o dokonanych transakcjach wewnątrzwspólnotowych oraz informacje podsumowujące w obrocie krajowym będą musiały być składane za pomocą środków komunikacji elektronicznej (zob. projektowane brzmienie art. 100 ust. 3 oraz art. 101a ust. 2u.p.t.u.). Wyłącznie w formie elektronicznej składane mają być również od 1 stycznia 2017 r. korekty tych informacji (zob. projektowane brzmienie art. 101 oraz art. 101a ust. 4 u.p.t.u.).

20. Likwidacja możliwości składania informacji podsumowujących VAT-UE za okresy kwartalne

Obecnie istnieje możliwość składania informacji podsumowujących o dokonanych transakcjach wewnątrzwspólnotowych za okresy kwartalne (zob. art. 100 ust. 4-7 u.p.t.u.).

Przewiduje się uchylenie z dniem 1 stycznia 2017 r. przepisów art. 100 ust. 4-7 u.p.t.u., a tym samym likwidację możliwości składania informacji podsumowujących o dokonanych transakcjach wewnątrzwspólnotowych za okresy kwartalne.

21. Nowe warunki wyłączenia odpowiedzialności solidarnej

Na podstawie art. 105a ust. 1 u.p.t.u. nabywcy tzw. towarów wrażliwych mogą być solidarnie odpowiedzialni za zaległości podatkowe dostawców tych towarów. Zwolnienie z tej odpowiedzialności ma miejsce, między innymi, jeżeli na dzień dokonania dostawy podmiot dokonujący dostawy tych towarów był wymieniony w wykazie podmiotów, które złożyły kaucję gwarancyjną, a wysokość złożonej kaucji gwarancyjnej odpowiadała co najmniej 1/5 kwoty podatku należnego przypadającej na dostawy towarów dokonane w danym miesiącu na rzecz danego podatnika lub kaucja ta wynosiła co najmniej 3.000.000 zł (w przypadku dostawy towarów wymienionych w poz. 1-9 i 12-21 załącznika nr 13 do u.p.t.u.) albo 10.000.000 zł – w przypadku dostawy towarów wymienionych w poz. 10 i 11 załącznika nr 13 do u.p.t.u. (zob. art. 105a ust. 3 pkt 3 u.p.t.u.).

W przypadku takim nie jest konieczne, aby dokonanie przez nabywcę zapłaty za nabywane towary nastąpiło na rachunek bankowy sprzedawcy wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym. Nie jest również konieczne, aby – w przypadku transakcji, których przedmiotem są paliwa – podatnik dokonujący dostawy posiadał wymagane przepisami koncesje.

Jak wynika z projektowanego brzmienia art. 105a ust. 3 pkt 3 u.p.t.u., od 1 stycznia 2017 r. warunkiem zwolnienia z solidarnej odpowiedzialności na jego podstawie ma być, aby podatnik, na rzecz którego dokonano dostawy towarów, dokonał w całości zapłaty towaryna rachunek bankowy sprzedawcy wskazany w jego zgłoszeniu identyfikacyjnym. Dodatkowo w przypadku transakcji, których przedmiotem są paliwa (tj. towary wymienione w poz. 10 i 11 załącznika nr 13 do u.p.t.u.) warunkiem zwolnienia z solidarnej odpowiedzialności ma być, aby podmiot dokonujący dostawy posiadał na dzień poprzedzający dzień dokonania dostawy koncesje wymagane w wykonywaniu działalności gospodarczej w przypadku dostaw tych towarów (zob. projektowany art. 103 ust. 3 pkt 4 u.p.t.u., w szczególności projektowany art. 103 ust. 3 pkt 4 lit. c u.p.t.u.).

22. Ograniczenie możliwości złożenia kaucji gwarancyjnej przez niektóre podmioty

Na podstawie art. 105b ust.1u.p.t.u. podmioty dokonujące dostaw towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do u.p.t.u. (tzw. towarów wrażliwych) mogą złożyć w urzędzie skarbowym kaucję gwarancyjną stanowiącą zabezpieczenie zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę w związku z dokonywaniem dostaw tych towarów oraz powstałych po wniesieniu kaucji gwarancyjnej zaległości podatkowych w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa. Złożenie takiej gwarancji w odpowiedniej wysokości stanowi jeden z warunków wyłączenia odpowiedzialności solidarnej nabywców towarów wrażliwych za zaległości podatkowe podmiotu, który ją złożył (zob. art. 105a ust. 3 pkt 3 lit. b u.p.t.u.).

Obecnie istnieje tylko jeden warunek możliwości złożenia takiej kaucji, a mianowicie brak zaległości podatkowych w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa.

Z dniem 1 stycznia 2017 r. art. 105b ust. 1u.p.t.u. otrzymać ma nowe brzmienie. Wynikać z niego ma, że kaucje gwarancyjną mogą składać wyłącznie podmioty, które nie posiadają zaległości podatkowych w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa oraz:

1) nie znajdują się w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne – dalej p.r., postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji, oraz

2) posiadają koncesje wymagane w wykonywaniu działalności gospodarczej w przypadku dostaw paliw (tj. towarów wymienionych w poz. 10 i 11 załącznika nr 13 do u.p.t.u.),

3) upoważnili bank mający siedzibę na terytorium kraju lub SKOK, której jest członkiem, prowadzące rachunek, wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym, na który dokonywana jest zapłataz tytułu dostawy towarów wymienionych w załączniku nr 13 do u.p.t.u., do przekazywania organom podatkowym lub organom kontroli skarbowej informacji o wszystkich transakcjach dokonywanych na tym rachunku (do warunku tego nawiązują również projektowane art. 105b ust. 1b-1e, 14 i 15 u.p.t.u.; określają one, między innymi, sposób sporządzania tego upoważnienia oraz obowiązek przekazywania przez banki oraz SKOK-i informacji, o których mowa).

Do wskazanych warunków nawiązują projektowane art. 105c ust. 9a-9d u.p.t.u. Przewidują one usuwanie podmiotów z wykazu podmiotów, które złożyły kaucję gwarancyjną, w przypadku stwierdzenia, że:

1) podatnik znajduje się trakcie postępowania restrukturyzacyjnego w rozumieniu p.r., postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji, lub

2) podatnikowi cofnięto koncesję wymaganą w wykonywaniu działalności gospodarczej w przypadku dostaw paliw,

3) wycofania upoważnienia banku lub SKOK-U do przekazywania organom podatkowym lub organom kontroli skarbowej informacji o wszystkich transakcjach dokonywanych na tym rachunku.

23. Dodanie przepisów o dodatkowym zobowiązaniu podatkowym

Obecnie u.p.t.u. przewiduje ustalanie przez organy podatkowe dodatkowego zobowiązania podatkowego tylko w jednym przypadku, tj. w przypadku stwierdzenia, że podatnik naruszył obowiązek korekty podatku odliczonego z faktury, która nie została uregulowana (zob. art. 89b ust. 6 u.p.t.u.).

Wskazany na wstępie projekt przewiduje dodanie nowych przepisów uprawniających naczelników urzędów skarbowych oraz organy kontroli podatkowej do ustalania dodatkowego zobowiązania podatkowego. Z projektowanego art. 110a ust. 1 u.p.t.u. wynika, że ma tak być – o ile nie wystąpią wskazane w art. 110a ust. 2 u.p.t.u. okoliczności wyłączające stosowanie tego przepisu - w razie stwierdzenia, że podatnik:

1) w złożonej deklaracji podatkowej wykazał:

a) kwotę zobowiązania podatkowego niższą od kwoty należnej,

b) kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej,

c) kwotę różnicy podatku, do obniżenia podatku należnego za następne okresy wyższą, od kwoty należnej,

d) kwotę zwrotu różnicy podatku lub kwotę zwrotu podatku naliczonego, lub kwotę różnicy podatku do obniżenia podatku należnego za następne okresy, a powinien wykazać kwotę zobowiązania podatkowego podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego,

2) nie złożył deklaracji podatkowej oraz nie wpłacił kwoty zobowiązania podatkowego.

Standardowa wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego, o którym mowa, ma wynosić 30% kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego, kwoty zawyżenia zwrotu różnicy podatku, zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku do obniżenia podatku należnego za następne okresy. W przypadkach wskazanych w art. 110b u.p.t.u. kwota dodatkowego zobowiązania podatkowego ma być podwyższona do 100%. Ma tak być – w części dotyczącej podatku naliczonego

wynikającego z poniżej wymienionych faktur – w razie stwierdzenia, że zawyżona kwota podatku naliczonego, wynika z faktur, które:

1) zostały wystawione przez podmiot nieistniejący,

2) stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności,

3) podają kwoty niezgodne z rzeczywistością - w części dotyczącej tych pozycji, dla których podane zostały kwoty niezgodne z rzeczywistością,

4) potwierdzają czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny- w części dotyczącej tych czynności.

 

 

PIT 2017 r.

Przepisy obecnie obowiązujące

Przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2017 r.

1. Wyłączenie możliwości zaliczania do kosztów uzyskania przychodów płatności dokonanych z naruszeniem obowiązku dokonywania płatności za pośrednictwem rachunku płatniczego

Obecnie nie ma przepisów wyłączających możliwość zaliczania do kosztów uzyskania przychodów płatności dokonanych z naruszeniem obowiązku dokonywania płatności za pośrednictwem rachunku płatniczego.

Z dniem 1 stycznia 2017 r. dodany zostanie art. 22p u.p.d.o.f., którego przepisy wyłączać będą możliwość zaliczania do kosztów uzyskania przychodów płatności dokonanych z naruszeniem (wynikającego z art. 22 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej) obowiązku dokonywania płatności za pośrednictwem rachunku płatniczego.

 

2. Ograniczenie stosowania zwolnienia od podatku obejmującego dotacje otrzymane z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego

Obecnie nie istnieje ograniczenie stosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 129 u.p.d.o.f. (tj. zwolnienia obejmującego dotacje otrzymane z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego), w stosunku do ich części otrzymywanych na prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, która została przeznaczona na wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej tę działalność.

Z dniem 1 stycznia 2017 r. dodany zostanie art. 21 ust. 36 u.p.d.o.f. Przepis ten wyłączać będzie stosowanie zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 129 u.p.d.o.f., do tej części dotacji otrzymanej na prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, która została przeznaczona, na podstawie odrębnych przepisów, na wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej tę działalność.

3. Określenie przepisów nawiązujących do przepisów o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych

Obecnie nie ma przepisów o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Do przepisów tych u.p.d.o.f. obecnie nie obowiązuje.

Z dniem 1 stycznia 2017 r. wejdzie w życie ustawa z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Przepisy te umożliwią przedsiębiorcom okrętowym opłacanie zryczałtowanego podatku w zakresie budowy statku lub przebudowy statku.

Towarzyszyć temu będzie określenie w u.p.d.o.f. szeregu przepisów nawiązujących do wskazanej ustawy, w tym wskazanie, że:

1) u.p.d.o.f. nie ma zastosowania do przychodów opodatkowanych na zasadach określonych przepisami o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych (zob. dodawany z dniem 1 stycznia 2017 r. art. 2 ust. 1 pkt 6a u.p.d.o.f.),

2) osoby fizyczne korzystające z opodatkowania na zasadach określonych przepisami o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych nie mogą korzystać ze wspólnego opodatkowania z małżonkami lub jako osoby samotnie wychowujące dzieci (zob. art. 6 ust. 8 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r.).

4. Rozszerzenie przykładowego katalogu dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

W art. 3 ust. 2b u.p.d.o.f. określony jest przykładowy katalog dochodów (przychodów) uważanych za osiągane na terytorium Polski. Obejmuje on obecnie dochody (przychody) z:

1) pracy wykonywanej na terytorium Polski na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia;

2) działalności wykonywanej osobiście na terytorium Polski, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia;

3) działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium Polski;

4) położonej na terytorium Polski nieruchomości, w tym ze sprzedaży takiej nieruchomości.

Z dniem 1 stycznia 2017 r. przykładowy katalog dochodów (przychodów) uważanych za osiągane na terytorium Polski zostanie rozszerzony o dochody (przychody) z:

1) papierów wartościowych oraz pochodnych instrumentów finansowych niebędących papierami wartościowymi, dopuszczonych do publicznego obrotu na terytorium Polski w ramach regulowanego rynku giełdowego, w tym uzyskane ze zbycia tych papierów albo instrumentów oraz z realizacji praw z nich wynikających (zob. dodawany z dniem 1 stycznia 2017 r. art. 3 ust. 2b pkt 5 u.p.d.o.f.),

2) tytułu przeniesienia własności udziałów (akcji) w spółce, ogółu praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną lub tytułów uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym albo instytucji wspólnego inwestowania, w których co najmniej 50% wartości aktywów, bezpośrednio lub pośrednio, stanowią nieruchomości położone na terytorium Polski lub prawa do takich nieruchomości (zob. dodawany z dniem 1 stycznia 2017 r. art. 3 ust. 2b pkt 6 u.p.d.o.f.); wartość aktywów, o których mowa, ustalana będzie na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc zbycia udziałów (akcji) w spółce, ogółu praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną lub tytułów uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym albo instytucji wspólnego inwestowania (zob. dodawany z dniem 1 stycznia 2017 r. art. 3 ust. 2c u.p.d.o.f.),

3) tytułu należności regulowanych, w tym stawianych do dyspozycji, wypłacanych lub potrącanych, przez osoby fizyczne, osoby prawne albo jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, mające miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Polski, niezależnie od miejsca zawarcia umowy i wykonania świadczenia (zob. dodawany z dniem 1 stycznia 2017 r. art. 3 ust. 2b pkt 7 u.p.d.o.f.); za dochody (przychody) takie uważane będą przychody wymienione w art. 29 ust. 1 u.p.d.o.f., jeżeli nie stanowią dochodów (przychodów), o których mowa w art. 3 ust. 2b pkt 1-6 u.p.d.o.f. (zob. dodawany z dniem 1 stycznia 2017 r. art. 3 ust. 3d u.p.d.o.f.).

Ponadto z dniem 1 stycznia 2017 r. zostanie doprecyzowane, że za dochody (przychody) uważane za osiągane na terytorium Polski uważa się dochody (przychody) osiągane:

1) poprzez położony na terytorium Polski zagraniczny zakład (zob. art. 3 ust. 2b pkt 3u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r.),

2) ze zbycia położonej na terytorium Polski nieruchomości w całości albo w części lub zbycia jakichkolwiek praw do takiej nieruchomości (zob. art. 3 ust. 2b pkt 4 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r.).

 

5. Doprecyzowanie pojęć spółek

Obecnie art. 5a pkt 26 u.p.d.o.f. stanowi, że przez spółkę niebędącą osobą prawną rozumie się spółkę niebędącą podatnikiem podatku dochodowego, zaś art. 5a pkt 28 u.p.d.o.f. wskazuje, że przez spółkę rozumie się spółkę będącą podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, w tym, między innymi, spółkę kapitałową.

Z dniem 1 stycznia 2017. r. doprecyzowane zostanie pojęcie spółki poprzez wskazanie, iż pojęcie to obejmuje, między innymi, wszystkie spółki posiadające osobowość prawną (zob. art. 5a pkt 28 lit. a u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r.). Towarzyszyć temu będzie zmiana definicji „spółki niebędącej osobą prawna” poprzez wskazanie, że pojęcie to oznacza spółkę inną niż określona w art. 5a pkt 28 u.p.d.o.f.

 

6. Zmiana wysokości przychodów z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach oraz wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny

Obecnie na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 9u.p.d.o.f. za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się nominalną wartość udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni, objętych w zamian za wkład niepieniężny.

Z kolei art. 17 ust. 1 pkt 9a u.p.d.o.f. określa wartość przychodu podatnika przy wnoszeniu wkładu niepieniężnego w przypadkach nieobjętych art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f., tj. gdy z wniesieniem wkładu niepieniężnego nie jest związane obejmowanie udziałów lub akcji o określonej wartości nominalnej. Przychodem tym jest wartość wkładu niepieniężnego wniesionego w postaci rzeczy lub praw, w zamian za który wspólnikowi nie są wydawane udziały (akcje), o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f.

Od 1 stycznia 2017 r. na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. za przychody z kapitałów pieniężnych w przypadku wniesienia do spółki albo do spółdzielni wkładu niepieniężnego uważana będzie wartość (a nie nominalna wartość udziałów lub akcji) wkładu określoną w statucie lub umowie spółki, a w razie ich braku wartość wkładu określoną w innym dokumencie o podobnym charakterze.

Przepis ten odnosić się będzie do wszystkich spółek, w związku z czym zbędny stanie się art. 17 ust. 1 pkt 9a u.p.d.o.f. Dlatego też przepis ten z dniem 1 stycznia 2017 r. zostanie on uchylony. Ponadto w związku ze zmianą, o której mowa:

1) dodany zostanie art. 17 ust. 1a pkt 2a ustawy u.p.d.o.f., który stanowić będzie przeniesienie regulacji z uchylanego art. 17 ust. 1aa u.p.d.o.f. i jej doprecyzowanie,

2) dodany zostanie art. 17 ust. 1d u.p.d.o.f., który stanowić będzie przeniesienie regulacji z uchylanego art. 17 ust. 1 pkt 9a u.p.d.o.f. ograniczającej stosowanie tych przepisów do wniesienia wkładu niepieniężnego stanowiącego rzeczy lub prawa.

Do zmian, o których mowa, dostosowana zostanie treść art. 17 ust. 2, art. 21 ust. 1 pkt 109, art. 22 ust. 1e, 1f i  oraz art. 30b ust. 2 pkt u.p.d.o.f. Przepisy te nawiązują bowiem do uchylanego z dniem 1 stycznia 2017 r. art. 17 ust. 1 pkt 9a u.p.d.o.f.

 

7. Doprecyzowanie pojęcia unicestwienia udziałów (akcji)

Obecnie z przepisów nie wynika, aby unicestwienie udziałów (akcji), o którym mowa w art. 24 ust. 5 pkt 7 oraz ust. 8 pkt 3 u.p.d.o.f., obejmowało również zmniejszenie wartości nominalnej udziałów (akcji). Może to prowadzić do wniosku, że jeżeli w wyniku podziału przez wydzielenie nie dojdzie do zmniejszenia liczby udziałów (akcji) posiadanych przez wspólnika w spółce dzielonej, lecz obniżeniu ulegnie ich wartość nominalna, to w przypadku zbycia udziałów (akcji) spółki dzielonej wysokość wydatków na nabycie tych udziałów (akcji) stanowić będzie cała kwota tychże wydatków.

Z dniem 1 stycznia 2017 r. dodany zostanie art. 24 ust. 8e u.p.d.o.f. Stanowić on będzie, ze unicestwienie udziałów (akcji), o którym mowa w art. 24 ust. 5 pkt 7 oraz ust. 8 pkt 3 u.p.d.o.f., obejmuje również zmniejszenie wartości nominalnej udziałów (akcji).

 

8. Wprowadzenie ograniczenia stosowania preferencyjnych zasad opodatkowania transakcji wymiany udziałów

Obecnie nie ma przepisu wyłączającego stosowanie art. 24 ust. 8a u.p.d.o.f. (określa on szczególne zasady ustalania dochodów w przypadku tzw. wymiany udziałów), jeżeli głównym lub jednym z głównych celów wymiany udziałów jest uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania.

Z dniem 1 stycznia 2017 r. dodany zostanie art. 24 ust. 19 u.p.d.o.f. Wyłączać on będzie stosowanie art. 24 ust. 8a u.p.d.o.f., gdy głównym lub jednym z głównych celów wymiany udziałów jest uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania. Towarzyszyć temu będzie określenie domniemania, że głównym lub jednym z głównych celów jest uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania, jeżeli wymiana udziałów nie została przeprowadzona z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych (zob. dodawany z dniem 1 stycznia 2017 r. art. 24 ust. 20 u.p.d.o.f.).

 

9. Nowe brzmienie przepisów dotyczących krwiodawców

Obecnie na podstawie:

1) art. 21 ust. 1 pkt 101 u.p.d.o.f. zwalnia się od podatku przychody uzyskane przez krwiodawców ze sprzedaży pobranej od nich krwi lub jej składników;

2) art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. c u.p.d.o.f. można odliczać od dochodu darowizny przekazane na rzecz krwiodawstwa realizowanego przez honorowych dawców krwi zgodnie z art. 6ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi, w wysokości ekwiwalentu pieniężnego za pobraną krew określonego przepisami wydanymi na podstawie art. 11 ust. 2 tej ustawy.

Od 1 stycznia 2017 r. na podstawie:

1) art. 21 ust. 1 pkt 101 u.p.d.o.f. zwolnione od podatku będą przychody uzyskane przez dawców krwi w formie rekompensaty, o której mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi,

2) art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. c u.p.d.o.f. będzie można odliczać od dochodu darowizny na rzecz krwiodawstwa realizowanego przez honorowych dawców krwi na podstawie ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi, w wysokości iloczynu kwoty rekompensaty określonej przepisami wydanymi na podstawie art. 11 ust. 2 tej ustawy i litrów oddanej krwi lub równoważnej ilości jej składników przeliczonej zgodnie z art. 8 tej ustawy.

 

 

CIT 2017 r.

Przepisy obecnie obowiązujące

Przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2017 r.

1. Wprowadzenie obniżonej stawki podatku w wysokości 15%

Obecnie u.p.d.o.p. przewiduje jedną tylko stawkę podatku w wysokości 19% (zob. art. 19 ust. 1u.p.d.o.p.).

Z dniem 1 stycznia 2017 r. do u.p.d.o.p. wprowadzona zostanie druga stawka podatku w wysokości 15%. Ze stawki tej korzystać będą mogli przede wszystkim mali podatnicy (zob. art. 19 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r.).

Ze stawki 15% korzystać będą również mogli – w roku podatkowym, w którym rozpoczęli działalność - podatnicy rozpoczynający działalność (zob. art. 19 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r.), z wyłączeniem podatników wymienionych w art. 19 ust. 1a u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r. oraz podatkowych grup kapitałowych (zob. art. 19 ust. 1b u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r.).

 

2. Wyłączenie możliwości zaliczania do kosztów uzyskania przychodów płatności dokonanych z naruszeniem obowiązku dokonywania płatności za pośrednictwem rachunku płatniczego

Obecnie w u.p.d.o.p. nie ma przepisów wyłączających możliwość zaliczania do kosztów uzyskania przychodów płatności dokonanych z naruszeniem obowiązku dokonywania płatności za pośrednictwem rachunku płatniczego.

Z dniem 1 stycznia 2017 r. dodany zostanie art. 15d u.p.d.o.p., którego przepisy wyłączać będą możliwość zaliczania do kosztów uzyskania przychodów płatności dokonanych z naruszeniem (wynikającego z art. 22 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej) obowiązku dokonywania płatności za pośrednictwem rachunku płatniczego.

 

3. Określenie przykładowego katalogu dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Obecnie w u.p.d.o.p. nie jest określony przykładowy katalog dochodów (przychodów) uważanych za osiągane na terytorium Polski.

Z dniem 1 stycznia 2017 r. dodane zostaną przepisy art. 3 ust. 3-5 u.p.d.o.p., które określać będą przykładowy katalog dochodów (przychodów) uważanych za osiągane na terytorium Polski. Za dochody (przychody) takie uważane będą w szczególności dochody (przychody) z:

1) wszelkiego rodzaju działalności prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym poprzez położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zagraniczny zakład;

2) położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości lub praw do takiej nieruchomości, w tym ze zbycia jej w całości albo w części lub zbycia jakichkolwiek praw do takiej nieruchomości;

3) papierów wartościowych oraz pochodnych instrumentów finansowych niebędących papierami wartościowymi, dopuszczonych do publicznego obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach regulowanego rynku giełdowego, w tym uzyskane ze zbycia tych papierów albo instrumentów oraz z realizacji praw z nich wynikających;

4) tytułu przeniesienia własności udziałów (akcji) w spółce, ogółu praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną lub tytułów uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym albo instytucji wspólnego inwestowania, w których co najmniej 50% wartości aktywów, bezpośrednio lub pośrednio, stanowią nieruchomości położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa do takich nieruchomości;

5) tytułu należności regulowanych, w tym stawianych do dyspozycji, wypłacanych lub potrącanych, przez osoby fizyczne, osoby prawne albo jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, mające miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od miejsca zawarcia umowy i wykonania świadczenia.

 

4. Doprecyzowanie pojęć spółek

Obecnie art. 4a pkt 14 u.p.d.o.p. stanowi, że przez spółkę niebędącą osobą prawną rozumie się spółkę niebędącą podatnikiem podatku dochodowego, zaś art. 4a pkt 21 u.p.d.o.p. wskazuje, że przez spółkę rozumie się spółkę będącą podatnikiem.

Z dniem 1 stycznia 2017. r. doprecyzowane zostanie pojęcie spółki poprzez wskazanie jakie konkretnie spółki obejmuje to pojęcie (zob. art. 4a pkt 21 u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r.). Towarzyszyć temu będzie zmiana definicji „spółki niebędącej osobą prawna” poprzez wskazanie, że pojęcie to oznacza spółkę inną niż określona w art. 4a pkt 21 u.p.d.o.p. (zob. art. 4a pkt 14 u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r.).

5. Zmiana wysokości przychodów z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach oraz wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny

Obecnie na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 7u.p.d.o.p. za przychody uważa się nominalną wartość udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni, objętych w zamian za wkład niepieniężny.

Z kolei art. 12 ust. 1 pkt 7a u.p.d.o.p. określa wartość przychodu podatnika przy wnoszeniu wkładu niepieniężnego w przypadkach nieobjętych art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.p., tj. gdy z wniesieniem wkładu niepieniężnego nie jest związane obejmowanie udziałów lub akcji o określonej wartości nominalnej. Przychodem tym jest wartość wkładu niepieniężnego wniesionego w postaci rzeczy lub praw, w zamian za który wspólnikowi nie są wydawane udziały (akcje), o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.p.

Od 1 stycznia 2017 r. na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.p. za przychody z kapitałów pieniężnych w przypadku wniesienia do spółki albo do spółdzielni wkładu niepieniężnego uważana będzie wartość (a nie nominalna wartość udziałów lub akcji) wkładu określoną w statucie lub umowie spółki, a w razie ich braku wartość wkładu określoną w innym dokumencie o podobnym charakterze.

Przepis ten odnosić się będzie do wszystkich spółek, w związku z czym zbędny stanie się art. 12 ust. 1 pkt 7a u.p.d.o.p. Dlatego też przepis ten z dniem 1 stycznia 2017 r. zostanie on uchylony. Ponadto w związku ze zmianą, o której mowa, dodany zostanie art. 12 ust. 1b pkt 2au.p.d.o.p., który stanowić będzie przeniesienie regulacji z uchylanego art. 12 ust. 1c u.p.d.o.p. i jej doprecyzowanie, jak również uchylony zostanie art. 16 ust. 1 pkt 63 lit. d u.p.d.o.p. Ponadto do zmiany tej dostosowana zostanie treść art. 12 ust. 4 pkt 19 oraz art. 15 ust. 1j i 1ku.p.d.o.p.

6. Doprecyzowanie pojęcia unicestwienia udziałów (akcji)

Obecnie z przepisów nie wynika, aby unicestwienie udziałów (akcji), o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 6 oraz art. 16 ust. 1 pkt 8c lit. cu.p.d.o.p. obejmowało również zmniejszenie wartości nominalnej udziałów (akcji). Może to prowadzić do wniosku, że jeżeli w wyniku podziału przez wydzielenie nie dojdzie do zmniejszenia liczby udziałów (akcji) posiadanych przez wspólnika w spółce dzielonej, lecz obniżeniu ulegnie ich wartość nominalna, to w przypadku zbycia udziałów (akcji) spółki dzielonej wysokość wydatków na nabycie tych udziałów (akcji) stanowić będzie cała kwota tychże wydatków.

Z dniem 1 stycznia 2017 r. dodany zostanie art. 16 ust. 3h u.p.d.o.p. Stanowić on będzie, ze unicestwienie udziałów (akcji), o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 6 oraz art. 16 ust. 1 pkt 8c lit. cu.p.d.o.p., obejmuje również zmniejszenie wartości nominalnej udziałów (akcji).

7. Wprowadzenie stosowania niektórych przepisów u.p.d.o.p. ze względu na unikanie lub uchylanie się od opodatkowania

Obecnie nie ma przepisu wyłączającego stosowanie art. 10 ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.p. (przepis ten stanowi, że przy połączeniu lub podziale spółek dla spółki przejmującej lub nowo zawiązanej nie stanowi dochodu nadwyżka wartości otrzymanego przez spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną majątku spółki przejmowanej lub dzielonej ponad nominalną wartość udziałów/akcji przyznanych udziałowcom/akcjonariuszom spółki przejmowanej lub dzielonej), art. 12 ust. 4 pkt 12u.p.d.o.p. (przepis ten stanowi, że w przypadku połączenia lub podziału spółek do przychodów nie zalicza się przychodu wspólnika spółki przejmowanej lub dzielonej stanowiącego wartość nominalną udziałów/akcji przydzielonych przez spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną) oraz art. 12 ust. 4d u.p.d.o.p. (przepis ten określa szczególne zasady ustalania dochodów w przypadku tzw. wymiany udziałów), jeżeli głównym lub jednym z głównych celów połączenia spółek, podziału spółek lub wymiany udziałów jest uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania.

Jak od 1 stycznia 2017 r. stanowić będzie art. 10 ust. 4 u.p.d.o.p., art. 10 ust. 2 pkt 1, art. 12 ust. 4 pkt 12 oraz art. 12 ust. 4d u.p.d.o.p. nie stosuje się w przypadkach, gdy głównym lub jednym z głównych celów połączenia spółek, podziału spółek lub wymiany udziałów jest uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania. Towarzyszyć temu będzie dodanie art. 10 ust. 4a u.p.d.o.p., który stanowić będzie, iż jeżeli połączenie spółek, podział spółek lub wymiana udziałów nie zostały przeprowadzone z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych, dla celów art. 10 ust. 4u.p.d.o.p. domniemywa się, że głównym lub jednym z głównych celów tych czynności jest uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania.

8. Doprecyzowanie jednego z warunków zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 3 u.p.d.o.p.

Obecnie zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 3 u.p.d.o.p. (tj. zwolnienie obejmujące przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1u.p.d.o.p., tj. osiągane przez nierezydentów przychody z odsetek, z praw autorskich lub praw pokrewnych, z praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również ze sprzedaży tych praw, z należności za udostępnienie tajemnicy receptury lub procesu produkcyjnego, za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, w tym także środka transportu, urządzenia handlowego lub naukowego, za informacje związane ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej (know-how) stosuje się pod warunkiem, między innymi, że odbiorcą należności jest podmiot wskazany w art. 21 ust. 3 pkt 4 lit. a lub b u.p.d.o.p.

Z dniem 1 stycznia 2017 r. treść art. 21 ust. 3 pkt 4 u.p.d.o.p. zostanie doprecyzowana poprzez wskazanie, że warunkiem zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 3 u.p.d.o.p., jest, aby podmiot wskazany w art. 21 ust. 3 pkt 4 lit. a lub b u.p.d.o.p. był rzeczywistym właścicielem należności, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1u.p.d.o.p. Towarzyszyć temu będzie dodanie art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p., który stanowić będzie, że przez rzeczywistego właściciela rozumie się podmiot otrzymujący daną należność dla własnej korzyści, niebędący pośrednikiem, przedstawicielem, powiernikiem lub innym podmiotem zobowiązanym do przekazania całości lub części danej należności innemu podmiotowi. Do omawianej zmiany dostosowana również zostanie treść art. 26 ust. 1f u.p.d.o.p.

9. Określenie przepisów nawiązujących do przepisów o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych

Obecnie nie ma przepisów o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Do przepisów tych u.p.d.o.p. obecnie nie obowiązuje.

Z dniem 1 stycznia 2017 r. wejdzie w życie ustawa z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Przepisy te umożliwią przedsiębiorcom okrętowym opłacanie zryczałtowanego podatku w zakresie budowy statku lub przebudowy statku. Towarzyszyć temu będzie określenie w u.p.d.o.p. szeregu przepisów nawiązujących do wskazanej ustawy, w tym wskazanie, że u.p.d.o.p. nie ma zastosowania do przychodów opodatkowanych na zasadach określonych przepisami o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych (zob. dodawany z dniem 1 stycznia 2017 r. art. 2 ust. 1 pkt 5 u.p.d.o.p.).

 
 

 

Zmiany w przepisach o cenach transferowych na 2017 r.

Przepisy obecnie obowiązujące

Przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2017 r.

1. Podwyższenie limitu udziałów w kapitale innego podmioty skutkującego uznaniem podmiotów za powiązane

Powiązania między podmiotami istnieć mogą w przypadku posiadania udział w kapitale innego podmiotu (zob. art. 25 ust. 1 i 4 u.p.d.o.f. oraz art. 11 ust. 1 i 4 u.p.d.o.p.). Obecnie posiadanie udziału w kapitale innego podmiotu oznacza sytuację, w której dany podmiot bezpośrednio lub pośrednio posiada w kapitale innego podmiotu udział nie mniejszy niż 5% (zob. art. 25 ust. 5a u.p.d.o.f. oraz art. 11 ust. 5a u.p.d.o.p.).

Od dnia 1 stycznia 2017 r. przez posiadanie udziału w kapitale innego podmiotu rozumieć się będzie sytuację, w której dany podmiot bezpośrednio lub pośrednio posiada w kapitale innego podmiotu udział nie mniejszy niż 25% (zob. art. 25 ust. 5a u.p.d.o.f. oraz art. 11 ust. 5au.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r.).

2. Nowy zakres podmiotowy i przedmiotowy obowiązku sporządzania dokumentacji podatkowej

Obecnie – jak wynika z art. 25a ust. 1 i 2u.p.d.o.f. oraz art. 9 ust. 1 i 2 u.p.d.o.f. – obowiązek sporządzania dodatkowej dokumentacji podatkowej obciąża podatników dokonujących transakcji z podmiotami powiązanymi z tymi podatnikami lub transakcji, w związku z którymi zapłata należności wynikających z takich transakcji dokonywana jest bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową, jeżeli transakcja lub transakcje między podmiotami powiązanymi, w których łączna kwota (lub jej równowartość) wynikająca z umowy lub rzeczywiście zapłacona w roku podatkowym łączna kwota wymagalnych w roku podatkowym świadczeń przekracza równowartość:

1) 30.000 euro - w przypadku świadczenia usług, sprzedaży lub udostępnienia wartości niematerialnych i prawnych, albo

2) 50.000 euro - w pozostałych przypadkach.

W przypadku umowy spółki niebędącej osobą prawną obowiązek sporządzania dodatkowej dokumentacji podatkowej obejmuje umowy, w których łączna wartość wniesionych przez wspólników wkładów przekracza równowartość 50 000 euro. W przypadku umowy wspólnego przedsięwzięcia lub innej umowy o podobnym charakterze limit ten odnosi się do wartości wspólnego przedsięwzięcia określonego w tej umowie, a w przypadku braku określenia w umowie tej wartości - do przewidywanej na dzień zawarcia umowy wartości wspólnie realizowanego przedsięwzięcia (zob. art. 25a ust. 2a u.p.d.o.f. oraz art. 9a ust. 2a u.p.d.o.p.).

Od dnia 1 stycznia 2017 r. obowiązek sporządzania dodatkowej dokumentacji podatkowej mieć będą – jak wynikać będzie z nowego brzmienia art. 25a ust. 1 u.p.d.o.f. oraz art. 9 ust. 1 u.p.d.o.p. -podatnicy:

1) prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą lub działy specjalne produkcji rolnej, którzy w roku podatkowym oraz w roku poprzedzającym rok podatkowy prowadzą i prowadzili księgi rachunkowe:

a) dokonujący w roku podatkowym transakcji z podmiotami powiązanymi, mających istotny wpływ na wysokość ich dochodu (straty) (pojęcie takich transakcji definiować będą dodawane z dniem 1 stycznia 2017 r. przepisy art. 25a ust. 1di 1e u.p.d.o.f. oraz art. 9a ust. 1d i 1e u.p.d.o.p.), lub

b) ujmujący w roku podatkowym w księgach rachunkowych inne zdarzenia, których warunki zostały ustalone (lub narzucone) z podmiotami powiązanymi, mające istotny wpływ na wysokość ich dochodu (straty)

- których przychody lub koszty, w rozumieniu przepisów o rachunkowości, ustalone na podstawie prowadzonych ksiąg rachunkowych przekroczyły w roku poprzedzającym rok podatkowy równowartość 2.000.000 euro (względnie – w przypadku podatników rozpoczynających prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej - od miesiąca następującego po miesiącu, w którym przychody lub koszty, w rozumieniu przepisów o rachunkowości, ustalone na podstawie prowadzonych ksiąg rachunkowych przekroczyły równowartość 2.000.000 euro – zob. dodawane z dniem 1 stycznia 2017 r. art. 25a ust. 1bu.p.d.o.f. oraz art. 9a ust. 1b u.p.d.o.p.), lub

2) dokonujący, bezpośrednio lub pośrednio, zapłaty należności na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową, wynikających z transakcji lub innego zdarzenia ujętego w księgach rachunkowych, jeżeli łączna kwota (lub jej równowartość) wynikająca z umowy lub rzeczywiście zapłacona w roku podatkowym łączna kwota wymagalnych w roku podatkowym świadczeń przekracza równowartość 20 000 euro, lub

3) zawierający z podmiotem mającym miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową:

a) umowę spółki niebędącej osobą prawną, jeżeli łączna wartość wniesionych przez wspólników wkładów przekracza równowartość 20.000 euro lub

b) umowę wspólnego przedsięwzięcia lub inną umowę o podobnym charakterze, w których wartość wspólnie realizowanego przedsięwzięcia określona w umowie, a w przypadku braku określenia w umowie tej wartości - przewidywana na dzień zawarcia umowy, przekracza równowartość 20.000 euro.

3. Wprowadzenie obowiązku sporządzania dokumentacji podatkowej w roku następnym

Obecnie nie ma przepisu przewidującego obowiązek sporządzania dokumentacji podatkowej także w roku następującym po roku, w którym wystąpił obowiązek jej sporządzania.

Z dniem 1 stycznia 2017 r. dodane zostaną przepisy art. 25a ust. 1a u.p.d.o.f. oraz art. 9a ust. 1a u.p.d.o.p., które przewidywać będą, że w przypadku wystąpienia w danym roku obowiązku sporządzania dokumentacji podatkowej ze względu na dokonywanie transakcji z podmiotami powiązanymi obowiązek sporządzania dokumentacji podatkowej ciąży na podatniku w roku kolejnym (bez względu na wysokość osiągniętych przychodów lub poniesionych przez podatnika kosztów w roku, za który był zobowiązany do sporządzenia dokumentacji).

4. Nowe przepisy określające dane wymagane w dodatkowej dokumentacji podatkowej

Obecnie dodatkowa dokumentacja podatkowa obejmować powinna dane wskazane przepisami art. 25a ust. 1 pkt 1-6 u.p.d.o.f. oraz art. 9a ust. 1 pkt 1-6 u.p.d.o.p. Do danych tych należy:

1) określenie funkcji, jakie spełniać będą podmioty uczestniczące w transakcji (uwzględniając użyte aktywa i podejmowane ryzyko);

2) określenie wszystkich przewidywanych kosztów związanych z transakcją oraz formę i termin zapłaty;

3) metodę i sposób kalkulacji zysków oraz określenie ceny przedmiotu transakcji;

4) określenie strategii gospodarczej oraz innych działań w jej ramach - w przypadku gdy na wartość transakcji miała wpływ strategia przyjęta przez podmiot;

5) wskazanie innych czynników - w przypadku gdy w celu określenia wartości przedmiotu transakcji przez podmioty uczestniczące w transakcji zostały uwzględnione te inne czynniki, a w przypadku zawarcia umowy spółki niebędącej osobą prawną, umowy wspólnego przedsięwzięcia lub umowy o podobnym charakterze - w szczególności przyjętych w umowie zasad dotyczących praw wspólników (stron umowy) do udziału w zysku oraz uczestnictwa w stratach;

6) określenie oczekiwanych przez podmiot obowiązany do sporządzenia dokumentacji korzyści związanych z uzyskaniem świadczeń - w przypadku umów dotyczących świadczeń (w tym usług) o charakterze niematerialnym.

Od dnia 1 stycznia 2017 r. dane jakie zawierać będzie dodatkowa dokumentacja podatkowa określać będą przepisy art. 25a ust. 2b-2iu.p.d.o.f. oraz art. 9a ust. 2b-2i u.p.d.o.p. Do danych tych należeć będą, co do zasady:

1) opis transakcji lub innych zdarzeń, o których mowa w art. 25a ust. 1 u.p.d.o.f. lub art. 9a ust. 1u.p.d.o.p., zawierający dane wskazane przepisami art. 25 ust. 2b pkt 1 lit. a-e u.p.d.o.f. oraz art. 9a ust. 2b pkt 1 lit. a-e u.p.d.o.p.,

2) opis danych finansowych podatnika pozwalający na porównanie rozliczeń, o których mowa w art. 25a ust. 2b pkt 1 lit. e u.p.d.o.f. oraz art. 9a ust. 2b pkt 1 lit. e u.p.d.o.p., z danymi wynikającymi z zatwierdzonego sprawozdania finansowego, jeżeli obowiązek jego sporządzenia wynika z obowiązujących podatnika lub spółkę przepisów o rachunkowości;

3) informacje o podatniku obejmujące opis:

a) struktury organizacyjnej i struktury zarządczej,

b) przedmiotu i zakresu prowadzonej działalności gospodarczej,

c) realizowanej strategii gospodarczej, w tym przeprowadzonych w roku podatkowym lub w roku poprzedzającym rok podatkowy przeniesień pomiędzy podmiotami powiązanymi istotnych ekonomicznie funkcji, aktywów lub ryzyk, mających wpływ na dochód (stratę) podatnika,

d) otoczenia konkurencyjnego;

4) dokumenty, w szczególności:

a) umowy, porozumienia zawarte pomiędzy podmiotami powiązanymi lub inne dokumenty, dotyczące transakcji lub innych zdarzeń, o których mowa w art. 25a ust. 1 u.p.d.o.f. lub art. 9a ust. 1 u.p.d.o.p., umowę spółki niebędącej osobą prawną, umowę wspólnego przedsięwzięcia lub umowy o podobnym charakterze, dokumentujące zasady przyznawania praw wspólnikom (stronom umowy) do udziału w zysku oraz uczestnictwa w stratach,

b) porozumienia w sprawach podatku dochodowego zawarte z administracjami podatkowymi państw innych niż Rzeczpospolita Polska, dotyczące transakcji lub innych zdarzeń, o których mowa w ust. 1, w szczególności uprzednie porozumienia cenowe.

Ponadto w przypadku podatników o dużych (przekraczających równowartość 10.000.000 oraz 20.000.000 euro obrotach) przepisy art. 25a ust. 2b pkt 2 i art. 25a ust. 2d u.p.d.o.f. oraz art. 9a ust. 2b pkt 2 i art. 9a ust. 2d u.p.d.o.p. przewidują dodatkowe wymagane w treści dodatkowej dokumentacji podatkowej dane.

5. Wyłączenie obowiązku dokumentowania niektórych transakcji

Obecnie nie ma przepisu wyłączającego obowiązek dokumentowania transakcji, w których cena lub sposób określenia ceny przedmiotu takiej transakcji wynika z ustaw lub wydanych na ich podstawie aktów normatywnych.

Z dniem 1 stycznia 2017 r. dodane zostaną art. 25a ust. 3d u.p.d.o.f. oraz art. 9a ust. 3du.p.d.o.p. Przepisy te wyłączać będą obowiązek sporządzania dokumentacji podatkowej w stosunku do transakcji, w których cena lub sposób określenia ceny przedmiotu takiej transakcji wynika z przepisów ustaw lub wydanych na ich podstawie aktów normatywnych (chodzi przede wszystkim o porozumienia w sprawach ustalania cen transakcyjnych, o których mowa w art. 20a i nast. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa).

6. Wprowadzenia uprawnienia do żądania dodatkowej dokumentacji podatkowej przez organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej

Obecnie nie ma przepisu zawierającego upoważnienie organów podatkowych oraz organów kontroli skarbowej do żądania od podatników dokumentacji podatkowej w przypadku transakcji, które nie przekraczają określonych przepisami limitów.

Z dniem 1 stycznia 2017 r. dodane zostaną przepisy art. 25a ust. 4a u.p.d.o.f. oraz art. 9a ust. 4a u.p.d.o.p. Uprawniać one będą organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej do żądania od podatników sporządzenia i przedłożenia dokumentacji podatkowej dla transakcji lub innych zdarzeń, których wartość nie przekracza limitów określonych w art. 25a ust. 1d lub 1e u.p.d.o.f. oraz art. 9a ust. 1d i 1eu.p.d.o.p. Będzie tak w przypadku zaistnienia okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo zaniżenia ich wartości w celu uniknięcia obowiązku sporządzenia dokumentacji podatkowej.

7. Obowiązek składania oświadczenia o sporządzeniu dokumentacji podatkowej

Obecnie przepisu nie nakładają na podatników obowiązku składania oświadczeń o sporządzeniu dokumentacji podatkowej.

Z dniem 1 stycznia 2017 r. dodane zostaną przepisy art. 25a ust. 7 u.p.d.o.f. oraz art. 9a ust. 7 u.p.d.o.p. Nakładać one będą na podatników składanie oświadczeń o sporządzeniu dodatkowej dokumentacji podatkowej. Termin składania takich oświadczeń upływać będzie w terminie złożenia rocznego zeznania podatkowego.

8. Obowiązek dołączania do zeznania podatkowego uproszczonego sprawozdania w sprawie transakcji podlegających obowiązkowi sporządzania dokumentacji podatkowej

Obecnie przepisy nie przewidują obowiązku dołączania do zeznania podatkowego uproszczonego sprawozdania w sprawie transakcji podlegających obowiązkowi sporządzania dokumentacji podatkowej.

Z dniem 1 stycznia 2017 r. dodane zostaną przepisy art. 45 ust. 9-11 u.p.d.o.f. oraz art. 27 ust. 5-9 u.p.d.o.p. Nakładać one będą obowiązek dołączania przez zeznania podatkowego za rok podatkowy uproszczonego sprawozdania w sprawie transakcji z podmiotami powiązanymi lub innych zdarzeń zachodzących pomiędzy podmiotami powiązanymi, lub w związku z którymi zapłata należności dokonywana jest bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową. Obowiązek ten ciążyć będzie na podatnikach obowiązanych do sporządzania dokumentacji podatkowej, jeżeli ich przychody lub koszty, w rozumieniu przepisów o rachunkowości, przekroczyły w roku podatkowym równowartość 10.000.000 euro, dołączają do rocznego zeznania podatkowego za rok podatkowy uproszczone sprawozdanie w sprawie transakcji z podmiotami powiązanymi lub innych zdarzeń zachodzących pomiędzy podmiotami powiązanymi, lub w związku z którymi zapłata należności dokonywana jest bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową.